( اقوام ) دوازده‌گانه » گم‌شده يهودى مىشمرديم . . . در آغاز سدهء بيستم ، مورخان اروپايى بنابر گرايشهاى آلوده سياسى فاشيستى نظريهء بىپايهء نژاد نجيب آريايى و نژاد ذليل سامى را بركشيدند ، در كشور ما نيز افسانه بنى اسرائيل بودن افغانها برافتاد و به جاى آن اسطورهء آريايى بودن ما نشست . به گمان اغلب متفكرين افغان ، ما با اين اسطوره از راه منابع آلمانى و تركى آشنا شديم . جناب هاشم شايق افندى زمانى كه معلم مكتب حبيبه [ استاد دانشگاه كابل ] بود ، به شاگردانش بارى گفته بود كه فرضيهء آريايى بودن افغانها را او در يك مجلس وزارت خارجه در دربار امان اللّه خان مطرح و روشن ساخته بود كه افغانها بنى اسرائيل نه ، بلكه آريايىاند . جو سياسى ضد انگليسى و قرابتهاى فكرى با تركيه و آلمان وسيله‌اى شد كه اين نظر به زودى در دربار مقبول افتد و بعدها پايهء اصلى تاريخ‌نگارى رسمى افغانستان شود . » « 1 » به اين طريق قوم پشتون افغانستان آريايى شد ، تا جايى كه خيليها باور كردند كه اينها آريايىاند و ديگران غير آريايى . از نگاه حكومت هم اكثر حكومتگران گذشته را آريايى ساخته‌اند تا ارتباط تاريخى به وجود آيد . درحالىكه قضيه كاملا برعكس بود و افغانها از نگاه قدرت و حاكميت بعد از سالهاى 1121 ه . ق وارد تاريخ اين كشور شدند . پيشتر از آن ، تركها در اين سرزمين حكومت رانده بودند . سياست تجريدى زمامداران افغانستان ، به نفع همسايگان تمام شد .

--> ( 1 ) . مجلهء سراج ، شمارهء 18 ، به نقل از هفته‌نامهء وحدت ، شمارهء 285 ، مقالهء « تاريخ جامعه يهود . . . »